Producten opzoeken
Eén getal op het energielabel bepaalt wat een toestel je over tien jaar kost, en dat getal is niet de letter. Hier lees je hoe je het jaarverbruik uit het Europese EPREL-register omzet naar euro's op een Belgische factuur — met distributietarief en capaciteitspiek erbij.
Welke toestellen hier wél aan bod komen
Mijn selectiecriterium is eenvoudig: het toestel moet lang genoeg meegaan en genoeg verbruiken dat de aankoopbeslissing meetbaar doorwerkt in je factuur. Dat brengt me bij vier groepen — koel- en vriestoestellen, wasmachines en droogkasten, warmtepompen en zonnepanelen, en e-bikes.
Een koelkast staat vijftien jaar onafgebroken aan; een droogkast is een van de grootste verbruikers in huis. Bij zulke toestellen tikt een verschil van honderd kilowattuur per jaar door tot een bedrag waarvoor je een tweede toestel had kunnen kopen. Bij een waterkoker of een stofzuiger is dat effect verwaarloosbaar, en dan voegt vergelijken niets toe.
Het energielabel en de vergissing die iedereen maakt
De Europese labelschaal is enkele jaren geleden herzien. Waar de oude schaal was uitgegroeid tot A+, A++ en A+++ — categorieën die er bovenop waren geplakt omdat vrijwel elk toestel intussen een A haalde — loopt de nieuwe schaal opnieuw van A tot en met G, met veel strengere drempels.
Bij die herschaling is de bovenkant bewust leeg gelaten. Op het moment van invoering haalde vrijwel geen enkel toestel nog een A, zodat er ruimte overbleef voor technische vooruitgang. Het gevolg is de meest gemaakte vergissing in de winkel: een nieuw toestel met label C kan wel degelijk zuiniger zijn dan een ouder toestel met A++, want de letters komen van twee verschillende schalen.
Zo doe je het wel: zoek op de fiche het cijfer achter "energieverbruik per jaar" en zet dat om in geld met je eigen alles-in-tarief. Twee toestellen van 180 en 260 kilowattuur schelen aan een realistisch Belgisch tarief tientallen euro's per jaar — over de levensduur van zo'n toestel loopt dat op tot een bedrag dat de aankoopprijs makkelijk overstijgt. Alleen dat cijfer blijft vergelijkbaar tussen een oude en een nieuwe labelschaal.
Wat je nog meer op het label vindt
Sinds de herziening staat op elk label een QR-code die rechtstreeks naar de fiche van dat model in het EPREL-register leidt. Daarmee omzeil je de productbeschrijving van de verkoper en kijk je naar de gegevens die de fabrikant wettelijk heeft moeten aanleveren. Naast het jaarverbruik vind je daar per productgroep specifieke gegevens: geluidsniveau, waterverbruik, capaciteit, of de duur van het referentieprogramma.
Wat dit in België anders maakt
Het label zelf is Europees en dus overal gelijk. Wat de rekensom in België anders maakt, zit in drie dingen die niets met het label te maken hebben.
- De elektriciteitsprijs. Wat je per kilowattuur betaalt, is de som van het energiecomponent, de distributie- en transporttarieven, de heffingen en de btw. De nettarieven verschillen bovendien per distributienetbeheerder, en dus per gemeente. Rekenen met alleen het energiecomponent geeft een uitkomst die er structureel naast zit.
- Het capaciteitstarief. In Vlaanderen en Brussel hangt een deel van je nettarief af van je hoogste kwartierpiek, niet alleen van je verbruik. Een zuinig toestel dat kortstondig veel vermogen trekt, kan je factuur dus via een andere weg beïnvloeden dan via kilowattuur.
- De premies zijn gewestelijk. Steun voor warmtepompen, zonneboilers of zonnepanelen wordt geregeld door Vlaanderen, Wallonië of Brussel, elk met eigen voorwaarden, bedragen en einddata. Er bestaat geen Belgische premie; er bestaan er drie, en ze lijken niet op elkaar.
Bij zonnepanelen komt daar nog een specifiek Belgisch punt bij: de manier waarop teruggeleverde stroom wordt verrekend, is de voorbije jaren ingrijpend gewijzigd en verschilt per gewest en per aansluitdatum. Wie een terugverdientijd berekent op basis van oudere informatie over terugdraaiende tellers, komt daardoor structureel te optimistisch uit.
Waarom ik uitsluitend het register gebruik
Sinds de labelverordening moet elke fabrikant zijn modellen aanmelden in EPREL voordat hij ze in de EU mag verkopen, samen met het label en de technische fiche. Die databank is de enige plek waar de opgave van de fabrikant juridisch vastligt, en dus de enige plek waar ik cijfers vandaan haal.
Productpagina's van winkels neem ik niet over. Niet omdat winkels onbetrouwbaar zijn, maar omdat de specificatietabel daar meestal handmatig wordt ingevuld: een modelvariant die net iets anders is, een cijfer uit een oudere versie, een veld dat leeg blijft staan. Bij een register komt dat probleem niet voor.
Wat ik daarom wél vermeld is het modelnummer waarop een cijfer betrekking heeft en de dag waarop ik het opzocht. Wat ik niet vermeld zijn actuele winkelprijzen: die verschillen per week en per verkoper, en een vergelijking die daarop gebouwd is, klopt bij publicatie al niet meer.
Veelgestelde vragen
Wat betekenen de energielabels A tot en met G?
De letter zegt hoe zuinig een toestel is ten opzichte van andere toestellen in dezelfde productgroep — niet in het absolute. Sinds de herschaling zijn de plusklassen afgeschaft en gelden er strengere drempels, waarbij de top van de schaal doelbewust onbezet werd gelaten om ruimte te houden voor toekomstige modellen. Daardoor is een letter van vóór en van na die omschakeling niet onderling vergelijkbaar. Wil je twee toestellen naast elkaar zetten waarvan er één ouder is, gebruik dan het jaarverbruik in kilowattuur en niet de letter.
Waar komt de productinformatie vandaan?
Uit EPREL, het Europese productregister voor energie-etikettering. Fabrikanten zijn wettelijk verplicht om elk model dat ze binnen de EU op de markt brengen daar te registreren met het label en de productfiche. Omdat het een Europees register is, gelden dezelfde gegevens in België als in elke andere lidstaat. Ik neem geen specificaties over uit webshops of van vergelijkingssites: daar staat informatie regelmatig verouderd of onvolledig vermeld.
Hoe reken ik een energielabel om naar euro per jaar?
Neem het jaarverbruik in kilowattuur van de productfiche en vermenigvuldig het met je totale elektriciteitsprijs per kWh. Gebruik daarvoor niet het energiecomponent alleen, maar de alles-in-prijs van je factuur: energie, nettarieven, heffingen en btw samen. Dat verschil is aanzienlijk. Vermenigvuldig het resultaat met de verwachte levensduur, en je ziet meteen of een duurder maar zuiniger toestel zichzelf terugverdient.
Gelden er in België aparte regels voor energielabels?
De labelverplichting zelf is Europees en dus identiek in heel de EU: dezelfde schaal, dezelfde productfiches, hetzelfde register. Wat in België verschilt is de handhaving en de omkadering. De FOD Economie ziet toe op de correcte etikettering in winkels en webshops, en de premies die het plaatsen van zuinige toestellen of installaties ondersteunen zijn gewestelijk geregeld. Voor zonnepanelen en warmtepompen is dat onderscheid bepalend.
Verkoop je producten of ontvang je commissie?
Nee. Er staan op deze site geen affiliate-links en er is geen webshop. Ik toon specificaties en leg uit wat ze betekenen. Mocht daar ooit verandering in komen, dan staat dat duidelijk bij het betreffende onderdeel vermeld voordat het gebeurt.
Hoe actueel zijn de gegevens?
Een fiche in het register hoort bij één specifiek modelnummer en wijzigt daarna in principe niet meer: brengt een fabrikant een verbeterde versie uit, dan krijgt die een eigen registratie. De technische cijfers verouderen dus nauwelijks. Wat wel verandert zijn de tarieven waarmee je die kilowatturen omrekent, en de gewestelijke premievoorwaarden. Daarom staat bij elk onderwerp de datum waarop ik het naliep, en verwijs ik voor premies altijd door naar de bevoegde instantie.